Hoofdstuk twee
Samenvatting van de Gita

Listen to complete chapter 02

Listen to Sloka 1

sañjaya uvāca

taḿ tathā kṛpayāviṣṭam aśru-pūrṇākulekṣaṇam

viṣīdantam idaḿ vākyam uvāca madhusūdanaḥ

Sañjaya said: Seeing Arjuna full of compassion, his mind depressed, his eyes full of tears, Madhusūdana, Kṛṣṇa, spoke the following words.

Sañjaya zei: Toen Hij Arjuna vol mededogen, terneergeslagen en met zijn ogen vol tranen zag zitten, sprak Madhusüdana, Kṛṣṇa,, de volgende woorden.

  Listen to Sloka 2

śrī-bhagavān uvāca

kutas tvā kaśmalam idaḿ viṣame samupasthitam

anārya-juṣṭam asvargyam akīrti-karam arjuna

  The Supreme Personality of Godhead said: My dear Arjuna, how have these impurities come upon you? They are not at all befitting a man who knows the value of life. They lead not to higher planets but to infamy.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Mijn beste Arjuna, waar komen deze onzuiverheden vandaan? Ze passen helemaal niet bij iemand die de waarde van het leven kent. Ze leiden niet tot hogere planeten, maar tot schande.

Listen to Sloka 3

klaibyaḿ mā sma gamaḥ pārtha naitat tvayy upapadyate

kṣudraḿ hṛdaya-daurbalyaḿ tyaktvottiṣṭha parantapa

O son of Pṛthā, do not yield to this degrading impotence. It does not become you. Give up such petty weakness of heart and arise, O chastiser of the enemy.  

O zoon van Pṛthā, geef niet toe aan deze onterende zwakheid. Het past je niet. Zet deze kleingeestige lafhartigheid van je af en sta op, o bedwinger van de vijand.

Listen to Sloka 4

arjuna uvāca

kathaḿ bhīṣmam ahaḿ saḿkhye droṇaḿ ca madhusūdana

iṣubhiḥ pratiyotsyāmi pūjārhāv arisūdana

Arjuna said: O killer of enemies, O killer of Madhu, how can I counterattack with arrows in battle men like Bhīṣma and Droṇa, who are worthy of my worship?

Arjuna zei; O doder van Madhu (Krsna) ,hoe kan ik de aanval in de strijd beantwoorden door pijlen af te schieten op mannen als Bhisma en Drona ,aan wie ik de hoogste eerbied verschuldigd bent?

  Listen to Sloka 5

gurūn ahatvā hi mahānubhāvāñ

śreyo bhoktuḿ bhaikṣyam apīha loke

hatvārtha-kāmāḿs tu gurūn ihaiva

bhuñjīya bhogān rudhira-pradigdhān

  It would be better to live in this world by begging than to live at the cost of the lives of great souls who are my teachers. Even though desiring worldly gain, they are superiors. If they are killed, everything we enjoy will be tainted with blood.

Het is beter om in deze wereld als bedelaar te leven, dan om te leven ten koste van de levens van grote zielen, die mijn leraren zijn. Ook al verlangen ze naar materieel gewin, toch blijven ze mijn meerderen. Wanneer zij gedood worden, zal alles waarvan we genieten, besmeurd zijn met bloed.

Listen to Sloka 6

na caitad vidmaḥ kataran no garīyo

yad vā jayema yadi vā no jayeyuḥ

yān eva hatvā na jijīviṣāmas

te’vasthitāḥ pramukhe dhārtarāṣṭrāḥ

  Nor do we know which is better — conquering them or being conquered by them. If we killed the sons of Dhṛtarāṣṭra, we should not care to live. Yet they are now standing before us on the battlefield.

Ook weten we niet wat beter is , de zoons van Dhrtarastra overwinnen of door hen overwonnen worden. Doden was ze , dan kunnen we het beter niet overleven . Nu staan ze voor ons op het slagveld.

Listen to Sloka 7

kārpaṇya-doṣopahata-svabhāvaḥ

pṛcchāmi tvāḿ dharma-saḿmūḍha-cetāḥ

yac chreyaḥ syān niścitaḿ brūhi tan me

śiṣyas te’haḿ śādhi māḿ tvāḿ prapannam

  Now I am confused about my duty and have lost all composure because of miserly weakness. In this condition I am asking You to tell me for certain what is best for me. Now I am Your disciple, and a soul surrendered unto You. Please instruct me.

Ik weet niet meer wat mijn plicht is en ben door een vrekkige zwakheid mijn evenwicht kwijt. In deze toestand vraag ik Je me met zekerheid te vertellen wat het beste voor me is. Ik ben nu Je leerling en geef me volkomen aan Je over. Alsjeblieft, onderricht me.

Listen to Sloka 8

na hi prapaśyāmi mamāpanudyād

yac chokam ucchoṣaṇam indriyāṇām

avāpya bhūmāv asapatnam ṛddhaḿ

rājyaḿ surāṇām api cādhipatyam

  I can find no means to drive away this grief which is drying up my senses. I will not be able to dispel it even if I win a prosperous, unrivaled kingdom on earth with sovereignty like the demigods in heaven.

Ik weet niet hoe ik dit verdriet, dat mijn zintuigen alle kracht ontneemt, kan verdrijven. Ik zal het niet kunnen verdrijven, zelfs al verwerf ik een welvarend en onbetwist koninkrijk op aarde met macht zoals de halfgoden in de hemel..

Listen to Sloka 9

sañjaya uvāca

evam uktvā hṛṣīkeśaḿ guḍākeśaḥ parantapaḥ

na yotsya iti govindam uktvā tūṣṇīḿ babhūva ha

Sañjaya said: Having spoken thus, Arjuna, chastiser of enemies, told Kṛṣṇa, "Govinda, I shall not fight," and fell silent.  

Sañjaya zei; Nadat Hij deze woorden gesproken had, zei Arjuna, de bedwinger van de vijand, tot Kṛṣṇa: ‘Govinda, ik zal niet strijden’, en zweeg.

Listen to Sloka 10

tam uvāca hṛṣīkeśaḥ prahasann iva bhārata

senayor ubhayor madhye viṣīdantam idaḿ vacaḥ

  O descendant of Bharata, at that time Kṛṣṇa, smiling, in the midst of both the armies, spoke the following words to the grief-stricken Arjuna.

Op dat moment, o afstammeling van Bharata, sprak Kṛṣṇa te midden van beide legers glimlachend de volgende woorden tot Arjuna, die door verdriet was overmand.

Listen to Sloka 11

śrī-bhagavān uvāca

aśocyān anvaśocas tvaḿ prajñā-vādāḿś ca bhāṣase

gatāsūn agatāsūḿś ca nānuśocanti paṇḍitāḥ

  The Supreme Personality of Godhead said: While speaking learned words, you are mourning for what is not worthy of grief. Those who are wise lament neither for the living nor for the dead.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Hoewel je geleerde woorden spreekt, treur je om iets wat het treuren niet waard is. Zij die wijs zijn, treuren noch om de levenden noch om de doden.

Listen to Sloka 12

na tv evāhaḿ jātu nāsaḿ na tvaḿ neme janādhipāḥ

na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayam ataḥ param

Never was there a time when I did not exist, nor you, nor all these kings; nor in the future shall any of us cease to be.

Nooit was er een tijd dat Ik niet bestond, noch jij noch al deze koningen; noch zal ook maar een van ons in de toekomst ophouden te bestaan.

Listen to Sloka 13

dehino’smin yathā dehe kaumāraḿ yauvanaḿ jarā

tathā dehāntara-prāptir dhīras tatra na muhyati

As the embodied soul continuously passes, in this body, from boyhood to youth to old age, the soul similarly passes into another body at death. A sober person is not bewildered by such a change.  

Zoals de belichaamde ziel in dit lichaam geleidelijk van kinderjaren over gaat naar jeugd en ouderdom, zo gaat ze bij de dood naar een ander lichaam over. Een zelfverwerkelijkte ziel raakt door zon verandering niet uit haar overwicht.

Listen to Sloka 14

mātrā-sparśās tu kaunteya śītoṣṇa-sukha-duḥkha-dāḥ

āgamāpāyino’nityās tāḿs titikṣasva bhārata

  O son of Kuntī, the nonpermanent appearance of happiness and distress, and their disappearance in due course, are like the appearance and disappearance of winter and summer seasons. They arise from sense perception, O scion of Bharata, and one must learn to tolerate them without being disturbed.

O zoon van KuntI, het afwisselend komen en gaan van geluk en verdriet, is als het komen en gaan van zomer en winter. Ze zijn het gevolg van zintuiglijke waarneming, o afstammeling van Bharata, en men moet ze onbewogen leren verdragen.

Listen to Sloka 15

yaḿ hi na vyathayanty ete puruṣaḿ puruṣarṣabha

sama-duḥkha-sukhaḿ dhīraḿ so’mṛtatvāya kalpate

  O best among men [Arjuna], the person who is not disturbed by happiness and distress and is steady in both is certainly eligible for liberation.

O beste onder de mensen [Arjuna], wie onverstoorbaar is in vreugde en verdriet en in beide omstandigheden standvastig blijft, is zeker geschikt voor bevrijding.

Listen to Sloka 16

nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ

ubhayor api dṛṣṭo’ntas tv anayos tattvadarśibhiḥ

 Those who are seers of the truth have concluded that of the nonexistent [the material body] there is no endurance and of the eternal [the soul] there is no change. This they have concluded by studying the nature of both.

O beste onder de mensen [Arjuna], wie onverstoorbaar is in vreugde en verdriet en in beide omstandigheden standvastig blijft, is zeker geschikt voor bevrijding.

Listen to Sloka 17

avināśi tu tad viddhi yena sarvam idaḿ tatam

vināśam avyayasyāsya na kaścit kartum arhati

  That which pervades the entire body you should know to be indestructible. No one is able to destroy that imperishable soul.

 Weet dat datgene waarvan het hele lichaam doordrongen is, onvernietigbaar is. Niemand kan die onvergankelijke ziel vernietigen.

Listen to Sloka 18

antavanta ime dehā nityasyoktāḥ śarīriṇaḥ

anāśino’prameyasya tasmād yudhyasva bhārata

The material body of the indestructible, immeasurable and eternal living entity is sure to come to an end; therefore, fight, O descendant of Bharata.  

Het materiele lichaam van het onvernietigbare, onmeetbare en eeuwige levend wezen zal zeker vergaan. Strijd daarom, o afstammeling van Bharata.

Listen to Sloka 19

ya enaḿ vetti hantāraḿ yaś cainaḿ manyate hatam

ubhau tau na vijānīto nāyaḿ hanti na hanyate

  Neither he who thinks the living entity the slayer nor he who thinks it slain is in knowledge, for the self slays not nor is slain.

Noch degene die denkt dat het levend wezen kan doden, noch degene die denkt dat het gedood kan worden, bezit kennis, want het zelf doodt niet en kan niet worden gedood.

Listen to Sloka 20

na jāyate mriyate vā kadācin

nāyaḿ bhūtvā bhavitā vā na bhūyaḥ

ajo nityaḥ śāśvato’yaḿ purāṇo

na hanyate hanyamāne śarīre

For the soul there is neither birth nor death at any time. He has not come into being, does not come into being, and will not come into being. He is unborn, eternal, ever-existing and primeval. He is not slain when the body is slain.  

Voor de ziel bestaat er op geen enkel tijdstip geboorte of dood. Ze is niet ontstaan, ze ontstaat niet en ze zal niet ontstaan. Ze is ongeboren, eeuwig, oorspronkelijk en permanent. Ze wordt niet gedood wanneer het lichaam wordt gedood.

Listen to Sloka 21

vedāvināśinaḿ nityaḿ ya enam ajam avyayam

kathaḿ sa puruṣaḥ pārtha kaḿ ghātayati hanti kam

O Pārtha, how can a person who knows that the soul is indestructible, eternal, unborn and immutable kill anyone or cause anyone to kill?  

O Pärtha, hoe kan iemand die weet dat de ziel onvernietigbaar, eeuwig, ongeboren en onveranderlijk is, een ander doden of tot doden aanzetten?

Listen to Sloka 22

vāsāḿsi jīrṇāni yathā vihāya

navāni gṛhṇāti naro’parāṇi

tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇāni

anyāni saḿyāti navāni dehī

As a person puts on new garments, giving up old ones, the soul similarly accepts new material bodies, giving up the old and useless ones. 

Zoals iemand zijn oude ,versleten kleren wegdoet en zich in nieuwe steekt, laat de ziel het oude,nutteloze lichaam achter en hult zich in een nieuw.

Listen to Sloka 23

nainaḿ chindanti śastrāṇi nainaḿ dahati pāvakaḥ

na cainaḿ kledayanty āpo na śoṣayati mārutaḥ

  The soul can never be cut to pieces by any weapon, nor burned by fire, nor moistened by water, nor withered by the wind.

De ziel kan nooit en door geen enkel wapen in stukken gesneden worden en kan niet door vuur worden verbrand, door water worden bevochtigd of door de wind worden verdroogd.

Listen to Sloka 24

acchedyo’yam adāhyo’yam akledyo’śoṣya eva ca

nityaḥ sarva-gataḥ sthāṇur acalo’yaḿ sanātanaḥ

  This individual soul is unbreakable and insoluble, and can be neither burned nor dried. He is everlasting, present everywhere, unchangeable, immovable and eternally the same.

Deze individuele ziel is onbreekbaar, onoplosbaar en kan verbrand noch verdroogd worden. Ze is onsterfelijk, overal aanwezig, onveranderlijk, onbeweegbaar en eeuwig dezelfde.

Listen to Sloka 25

avyakto’yam acintyo’yam avikāryo’yam ucyate

tasmād evaḿ viditvainaḿ nānuśocitum arhasi

 It is said that the soul is invisible, inconceivable and immutable. Knowing this, you should not grieve for the body.

Er wordt gezegd dat de ziel onzichtbaar, onvoorstelbaar en onveranderlijk is. Wanneer je dit weet, moet je niet om het lichaam treuren.

Listen to Sloka 26

atha cainaḿ nitya-jātaḿ nityaḿ vā manyase mṛtam

tathāpi tvaḿ mahā-bāho naivaḿ śocitum arhasi

If, however, you think that the soul [or the symptoms of life] is always born and dies forever, you still have no reason to lament, O mighty-armed.

Wanneer je daarentegen denkt dat de ziel [of de levenssymptomen] altijd geboren wordt en voorgoed sterft, dan heb je nog geen reden tot treuren, o sterkarmige.

Listen to Sloka 27

jātasya hi dhruvo mṛtyur dhruvaḿ janma mṛtasya ca

tasmād aparihārye’rthe na tvaḿ śocitum arhasi

One who has taken his birth is sure to die, and after death one is sure to take birth again. Therefore, in the unavoidable discharge of your duty, you should not lament.

Wie geboren is, zal zeker sterven en wordt na de dood zeker weer geboren. Je moet daarom tijdens de onvermijdelijke vervulling van je plicht niet treuren.

Listen to Sloka 28

avyaktādīni bhūtāni vyakta-madhyāni bhārata

avyakta-nidhanāny eva tatra kā paridevanā

All created beings are unmanifest in their beginning, manifest in their interim state, and unmanifest again when annihilated. So what need is there for lamentation? 

Alle geschapen wezens zijn aanvankelijk ongemanifesteerd, in hun tussentoestand zijn ze gemanifesteerd en wanneer ze worden vernietigd zijn ze opnieuw ongemanifesteerd. Wat valt er dus te treuren?

Listen to Sloka 29

āścarya-vat paśyati kaścid enam

āścarya-vad vadati tathaiva cānyaḥ

āścarya-vac cainam anyaḥ śṛṇoti

śrutvāpy enaḿ veda na caiva kaścit

Some look on the soul as amazing, some describe him as amazing, and some hear of him as amazing, while others, even after hearing about him, cannot understand him at all.  

Sommigen zien dat de ziel verbazingwekkend is, sommigen beschrijven haar als verbazingwekkend en sommigen horen dat ze verbazingwekkend is, terwijl anderen, zelfs wanneer ze over haar gehoord hebben, helemaal niets van haar begrijpen.

Listen to Sloka 30

dehī nityam avadhyo’yaḿ dehe sarvasya bhārata

tasmāt sarvāṇi bhūtāni na tvaḿ śocitum arhasi

O descendant of Bharata, he who dwells in the body can never be slain. Therefore you need not grieve for any living being.  

O afstammeling van Bharata, degene die in het lichaam verblijft, kan nooit worden gedood. Daarom hoef je om geen enkel levend wezen te treuren.

Listen to Sloka 31

sva-dharmam api cāvekṣya na vikampitum arhasi

dharmyād dhi yuddhāc chreyo’nyat kṣatriyasya na vidyate

Considering your specific duty as a kṣatriya, you should know that there is no better engagement for you than fighting on religious principles; and so there is no need for hesitation.  

Omdat je voorgeschreven plicht die van een kṣatriya is, zou je ervan doordrongen moeten zijn dat er voor jou geen betere bezigheid is dan te strijden volgens religieuze principes; er is dus geen reden tot aarzelen.

Listen to Sloka 32

yadṛcchayā copapannaḿ svargadvāram apāvṛtam

sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddham īdṛśam

 O Pārtha, happy are the kṣatriyas to whom such fighting opportunities come unsought, opening for them the doors of the heavenly planets.

O Pärtha, fortuinlijk zijn de kṣatriya aan wie zich zulke gelegenheden om te strijden voordoen zonder dat ze daarnaar op zoek waren, want de deuren van de hemelse planeten gaan zo voor hen open

Listen to Sloka 33

atha cet tvam imaḿ dharmyaḿ saḿgrāmaḿ na kariṣyasi

tataḥ sva-dharmaḿ kīrtiḿ ca hitvā pāpam avāpsyasi

If, however, you do not perform your religious duty of fighting, then you will certainly incur sins for neglecting your duties and thus lose your reputation as a fighter.

  Vervul je daarentegen je religieuze plicht om te strijden niet, dan zul je door je plichten te verwaarlozen zeker zonden begaan en daardoor je reputatie als strijder verliezen.

Listen to Sloka 34

akīrtiḿ cāpi bhūtāni kathayiṣyanti te’vyayām

saḿbhāvitasya cākīrtir maraṇād atiricyate

People will always speak of your infamy, and for a respectable person, dishonor is worse than death. 

De mensen zullen altijd schande van je spreken en voor eerbiedwaardige personen is schande erger dan de dood.

Listen to Sloka 35

bhayād raṇād uparataḿ maḿsyante tvāḿ mahā-rathāḥ

yeṣāḿ ca tvaḿ bahu-mato bhūtvā yāsyasi lāghavam

The great generals who have highly esteemed your name and fame will think that you have left the battlefield out of fear only, and thus they will consider you insignificant.

De grote legeraanvoerders, die altijd een hoge achting voor je naam en eer hadden, zullen denken dat je het slagveld enkel en alleen uit angst hebt verlaten en zullen je daarom onbeduidend vinden.

Listen to Sloka 36

avācya-vādāḿś ca bahūn vadiṣyanti tavāhitāḥ

nindantas tava sāmarthyaḿ tato duḥkhataraḿ nu kim

Your enemies will describe you in many unkind words and scorn your ability. What could be more painful for you?

  Je vijanden zullen je met vele smalende woorden belasteren en je bekwaamheid bespotten. Wat kan er pijnlijker voor je zijn dan dat?

Listen to Sloka 37

hato vā prāpsyasi svargaḿ jitvā vā bhokṣyase mahīm

tasmād uttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛta-niścayaḥ

O son of Kuntī, either you will be killed on the battlefield and attain the heavenly planets, or you will conquer and enjoy the earthly kingdom. Therefore, get up with determination and fight.  

O zoon van Kunti, óf je wordt op het slagveld gedood en je bereikt de hemelse planeten, óf je wint de strijd en geniet van je koninkrijk hier op aarde. Wees daarom vastberaden en sta op en strijd.

Listen to Sloka 38

sukha-duḥkhe same kṛtvā lābhālābhau jayājayau

tato yuddhāya yujyasva naivaḿ pāpam avāpsyasi

  Do thou fight for the sake of fighting, without considering happiness or distress, loss or gain, victory or defeat — and by so doing you shall never incur sin.

Strijd om het strijden zelf, zonder te denken aan geluk of verdriet, winst of verlies, overwinning of nederlaag; wanneer je zo handelt, zul je nooit tot zonden vervallen.

Listen to Sloka 39

eṣā te’bhihitā sāḿkhye buddhir yoge tv imāḿ śṛṇu

buddhyā yukto yayā pārtha karma-bandhaḿ prahāsyasi

  Thus far I have described this knowledge to you through analytical study. Now listen as I explain it in terms of working without fruitive results. O son of Pṛthā, when you act in such knowledge you can free yourself from the bondage of works.

Tot dusver heb Ik je deze kennis op analytische wijze uitgelegd; luister nu hoe Ik haar omschrijf met betrekking tot het verrichten van activiteiten die geen karma opleveren. O zoon van Pṛthā, handel je volgens deze kennis, dan kun je jezelf bevrijden van de gebondenheid die veroorzaakt wordt door activiteiten.

Listen to Sloka 40

nehābhikrama-nāśo’sti pratyavāyo na vidyate

svalpam apy asya dharmasya trāyate mahato bhayāt

In this endeavor there is no loss or diminution, and a little advancement on this path can protect one from the most dangerous type of fear.  

Dit streven kent geen verlies noch vermindering en een kleine vooruitgang op dit pad kan iemand voor het grootste gevaar behoeden.

Listen to Sloka 41

vyavasāyātmikā buddhir ekeha kuru-nandana

bahu-śākhā hy anantāś ca buddhayo’vyavasāyinām

Those who are on this path are resolute in purpose, and their aim is one. O beloved child of the Kurus, the intelligence of those who are irresolute is many-branched.

Zij die zich op dit pad bevinden zijn vastberaden en richten zich op een doel. Maar de intelligentie van hen die aarzelen, O geliefd kind van de Kuru’s, is wijdvertakt.

Listen to Sloka 42

yām imāḿ puṣpitāḿ vācaḿ pravadanty avipaścitaḥ

veda-vāda-ratāḥ pārtha nānyad astīti vādinaḥ

  Men of small knowledge are very much attached to the flowery words of the Vedas, which recommend various fruitive activities for elevation to heavenly planets, resultant good birth, power, and so forth.

Mensen met weinig kennis zijn zeer gehecht aan de bloemrijke taal van de veda’s, die verschillende soorten resultaatgerichte activiteiten aanraden om bevorderd te worden naar de hemelse planeten voor een aanzienlijke geboorte, macht enzovoort. Omdat ze naar zinsbevrediging en een weelderig leven verlangen, beweren ze dat er daarbuiten niets anders bestaat.

Listen to Sloka 43

kāmātmānaḥ svarga-parā janma-karma-phala-pradām

kriyā-viśeṣa-bahulāḿ bhogaiśvarya-gatiḿ prati

Being desirous of sense gratification and opulent life, they say that there is nothing more than this.  

Zij die te gehecht zijn aan zinsbevrediging en materiele rijkdommen en die verward raken door zulke dingen, zullen in hun geest niet de vastberaden overtuiging ontwikkelen om de Allerhoogste Heer toegewijd te dienen.

Listen to Sloka 44

bhogaiśvarya-prasaktānāḿ tayāpahṛta-cetasām

vyavasāyātmikā buddhiḥ samādhau na vidhīyate

In the minds of those who are too attached to sense enjoyment and material opulence, and who are bewildered by such things, the resolute determination for devotional service to the Supreme Lord does not take place.  

Degene die te zeer aan zingenot en aardse weelde hangen en hierdoor verward van geest zijn , komen niet tot het vaste besluit de Allerhoogste toegewijd te dienen.

Listen to Sloka 45

traiguṇya-viṣayā vedā nistraiguṇyo bhavārjuna

nirdvandvo nitya-sattva-stho niryoga-kṣema ātmavān

The Vedas deal mainly with the subject of the three modes of material nature. O Arjuna, become transcendental to these three modes. Be free from all dualities and from all anxieties for gain and safety, and be established in the self.  

De veda’s spreken vooral over de drie hoedanigheden van de materiele natuur. O Arjuna, ontstijg aan deze drie hoedanigheden. Raak bevrijd van alle dualiteiten en van alle bezorgdheid om winst of veiligheid en wees verankerd in het zelf.

Listen to Sloka 46

yāvān artha udapāne sarvataḥ saḿplutodake

tāvān sarveṣu vedeṣu brāhmaṇasya vijānataḥ

All purposes served by a small well can at once be served by a great reservoir of water. Similarly, all the purposes of the Vedas can be served to one who knows the purpose behind them.  

Alle doeleinden die door een kleine waterbron worden gediend, kunnen in een keer worden gediend door een groot waterreservoir. Op dezelfde manier kan elk resultaat van het volgen van de veda’s verkregen worden door iemand die hun werkelijke bedoeling kent.

Listen to Sloka 47

karmaṇy evādhikāras te mā phaleṣu kadācana

mā karma-phala-hetur bhūr mā te sańgo’stv akarmaṇi

You have a right to perform your prescribed duty, but you are not entitled to the fruits of action. Never consider yourself the cause of the results of your activities, and never be attached to not doing your duty.  

Je hebt het recht om je voorgeschreven plicht te verrichten, maar je hebt geen recht op de vruchten ervan. Zie jezelf nooit als de oorzaak van de resultaten van je activiteiten en wees nooit gehecht aan het niet vervullen van je plicht.

Listen to Sloka 48

yoga-sthaḥ kuru karmāṇi sańgaḿ tyaktvā dhanaḿjaya

siddhy-asiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaḿ yoga ucyate

  Perform your duty equipoised, O Arjuna, abandoning all attachment to success or failure. Such equanimity is called yoga.

O Arjuna, wees onwankelbaar in het vervullen van je plicht en geef alle gehechtheid aan succes en falen op. Zulke gelijkmoedigheid wordt yoga genoemd.

Listen to Sloka 49

dūreṇa hy avaraḿ karma buddhi-yogād dhanaḿjaya

buddhau śaraṇam anviccha kṛpaṇāḥ phala-hetavaḥ

  O Dhanañjaya, keep all abominable activities far distant by devotional service, and in that consciousness surrender unto the Lord. Those who want to enjoy the fruits of their work are misers.

O Dhanaïjaya, hou alle weerzinwekkende activiteiten op een grote afstand door devotionele dienst en geef je in dat bewustzijn volledig over aan de Heer. Zij die naar de vruchten van hun activiteiten verlangen zijn gierigaards.

Listen to Sloka 50

buddhi-yukto jahātīha ubhe sukṛta-duṣkṛte

tasmād yogāya yujyasva yogaḥ karmasu kauśalam

A man engaged in devotional service rids himself of both good and bad actions even in this life. Therefore strive for yoga, which is the art of all work.

Wie devotionele dienst verricht, bevrijdt zichzelf nog in dit leven van reacties op zowel goede als slechte daden. Beoefen daarom yoga, de kunst van al het handelen.

Listen to Sloka 51

karmajaḿ buddhi-yuktā hi phalaḿ tyaktvā manīṣiṇaḥ

janma-bandha-vinirmuktāḥ padaḿ gacchanty anāmayam

By thus engaging in devotional service to the Lord, great sages or devotees free themselves from the results of work in the material world. In this way they become free from the cycle of birth and death and attain the state beyond all miseries [by going back to Godhead].  

Door op die manier devotionele dienst aan de Heer te verrichten, ontdoen grote wijzen en toegewijden zich van de resultaten van hun activiteiten in de materiele wereld. Zo raken ze bevrijd uit de kringloop van geboorte en dood en bereiken ze de plaats die vrij is van alle ellende [door terug te gaan naar God].

Listen to Sloka 52

yadā te moha-kalilaḿ buddhir vyatitariṣyati

tadā gantāsi nirvedaḿ śrotavyasya śrutasya ca

  When your intelligence has passed out of the dense forest of delusion, you shall become indifferent to all that has been heard and all that is to be heard.

Wanneer je intelligentie uit het dichte woud van verwarring tevoorschijn is gekomen, zul je onverschillig staan tegenover alles wat gehoord is en alles wat zal worden gehoord.

Listen to Sloka 53

śruti-vipratipannā te yadā sthāsyati niścalā

samādhāv acalā buddhis tadā yogam avāpsyasi

When your mind is no longer disturbed by the flowery language of the Vedas, and when it remains fixed in the trance of self-realization, then you will have attained the divine consciousness.  

Wanneer je geest niet langer verstoord is door de bloemrijke taal van de veda’s en onbeweeglijk blijft in de concentratie van zelfrealisatie, dan zul je het goddelijke bewustzijn bereikt hebben.

Listen to Sloka 54

arjuna uvāca

sthita-prajñasya kā bhāṣā samādhisthasya keśava

sthita-dhīḥ kiḿ prabhāṣeta kim āsīta vrajeta kim

Arjuna said: O Kṛṣṇa, what are the symptoms of one whose consciousness is thus merged in transcendence? How does he speak, and what is his language? How does he sit, and how does he walk?  

Arjuna zei: O Kṛṣṇa, wat zijn de kenmerken van iemand van wie het bewustzijn op die manier van het transcendentale vervuld is? Hoe spreekt hij en wat is zijn taalgebruik? Hoe zit hij en hoe loopt hij?

Listen to Sloka 55

śrī-bhagavān uvāca

prajahāti yadā kāmān sarvān pārtha manogatān

ātmany evātmanā tuṣṭaḥ sthita-prajñas tadocyate

  The Supreme Personality of Godhead said: O Pārtha, when a man gives up all varieties of desire for sense gratification, which arise from mental concoction, and when his mind, thus purified, finds satisfaction in the self alone, then he is said to be in pure transcendental consciousness.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: O Pärtha, wanneer iemand het verlangen naar alle soorten van zinsbevrediging, die voortkomen uit gedachtespinsels, opgeeft en wanneer de geest, daardoor gezuiverd, alleen voldoening vindt in het zelf, dan wordt van hem gezegd dat hij zich in zuiver transcendentaal bewustzijn bevindt.

Listen to Sloka 56

duḥkheṣv anudvigna-manāḥ sukheṣu vigata-spṛhaḥ

vīta-rāga-bhaya-krodhaḥ sthitadhīr munir ucyate

One who is not disturbed in mind even amidst the threefold miseries or elated when there is happiness, and who is free from attachment, fear and anger, is called a sage of steady mind.  

Wiens geest niet verstoord raakt te midden van de drie soorten leed of wie zich niet verheugt tijdens geluk en wie vrij is van gehechtheid, angst en woede, wordt een wijze met een onwankelbare geest genoemd.

Listen to Sloka 57

yaḥ sarvatrānabhisnehas tat tat prāpya śubhāśubham

nābhinandati na dveṣṭi tasya prajñā pratiṣṭhitā

In the material world, one who is unaffected by whatever good or evil he may obtain, neither praising it nor despising it, is firmly fixed in perfect knowledge.

  Wie onbewogen blijft te midden van al het goede en kwade dat hem in de materiele wereld toekomt, zonder het te verheerlijken of te verachten, staat onwankelbaar in volmaakte kennis..

Listen to Sloka 58

yadā saḿharate cāyaḿ kūrmo’ńgānīva sarvaśaḥ

indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣṭhitā

  One who is able to withdraw his senses from sense objects, as the tortoise draws its limbs within the shell, is firmly fixed in perfect consciousness.

Wie in staat is zijn zintuigen van de zinsobjecten terug te trekken zoals de schildpad zijn ledematen intrekt onder zijn schild, staat onwankelbaar in volmaakt bewustzijn.

Listen to Sloka 59

viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ

rasa-varjaḿ raso’py asya paraḿ dṛṣṭvā nivartate

The embodied soul may be restricted from sense enjoyment, though the taste for sense objects remains. But, ceasing such engagements by experiencing a higher taste, he is fixed in consciousness.

Hoewel de belichaamde ziel van zinnelijk genot weerhouden kan worden, blijft de smaak voor zinsobjecten bestaan. Maar wanneer ze zulke bezigheden opgeeft omdat ze een hogere smaak ervaart, is ze onwankelbaar in haar bewustzijn.

Listen to Sloka 60

yatato hy api kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ

indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaḿ manaḥ

The senses are so strong and impetuous, O Arjuna, that they forcibly carry away the mind even of a man of discrimination who is endeavoring to control them.

De zintuigen zijn zo sterk en onstuimig, o Arjuna, dat ze zelfs de geest van een wijsgerig persoon die zich inspant ze te beheersen, met geweld kunnen meesleuren.

  Listen to Sloka 61

tāni sarvāṇi saḿyamya yukta āsīta mat-paraḥ

vaśe hi yasyendriyāṇi tasya prajñā pratiṣṭhitā

One who restrains his senses, keeping them under full control, and fixes his consciousness upon Me, is known as a man of steady intelligence.

Wie zijn zintuigen beheerst en volledig in bedwang houdt en zijn bewustzijn op Mij richt, wordt een mens van onwankelbare intelligentie genoemd.

  Listen to Sloka 62

dhyāyato viṣayān puḿsaḥ sańgas teṣūpajāyate

sańgāt saḿjāyate kāmaḥ kāmāt krodho’bhijāyate

While contemplating the objects of the senses, a person develops attachment for them, and from such attachment lust develops, and from lust anger arises. 

Door zijn aandacht op de zinsobjecten te richten, raakt men aan ze gehecht; uit zulke gehechtheid ontwikkelt zich lust en uit lust ontstaat woede.

Listen to Sloka 63

krodhād bhavati saḿmohaḥ saḿmohāt smṛti-vibhramaḥ

smṛti-bhraḿśād buddhi-nāśo buddhi-nāśāt praṇaśyati

From anger, complete delusion arises, and from delusion bewilderment of memory. When memory is bewildered, intelligence is lost, and when intelligence is lost one falls down again into the material pool.  

Uit woede komt volslagen illusie voort en illusie veroorzaakt geheugenverwarring. Wanneer het geheugen verward is, gaat de intelligentie verloren en is de intelligentie eenmaal verloren, dan valt men terug in het materiele moeras.

Listen to Sloka 64

rāga-dveṣa-viyuktais tu viṣayān indriyaiś caran

ātma-vaśyair vidheyātmā prasādam adhigacchati

But a person free from all attachment and aversion and able to control his senses through regulative principles of freedom can obtain the complete mercy of the Lord.  

Maar wie vrij is van alle gehechtheid en afkeer en in staat is zijn zintuigen met regulerende principes van vrijheid te beheersen, kan de volledige genade van de Heer krijgen.

Listen to Sloka 65

prasāde sarva-duḥkhānāḿ hānir asyopajāyate

prasanna-cetaso hy āśu buddhiḥ paryavatiṣṭhate

For one thus satisfied [in Kṛṣṇa consciousness], the threefold miseries of material existence exist no longer; in such satisfied consciousness, one's intelligence is soon well established. 

Voor wie zo volkomen tevreden is [in Kṛṣṇa-bewustzijn], bestaat de drievoudige ellende van het materiele bestaan niet meer. Met zo’n tevreden bewustzijn zal iemands intelligentie snel doelgericht zijn.

Listen to Sloka 66

nāsti buddhir ayuktasya na cāyuktasya bhāvanā

na cābhāvayataḥ śāntir aśāntasya kutaḥ sukham

One who is not connected with the Supreme [in Kṛṣṇa consciousness] can have neither transcendental intelligence nor a steady mind, without which there is no possibility of peace. And how can there be any happiness without peace? 

Wie niet verbonden is met de Allerhoogste [door Kṛṣṇa-bewustzijn], kan geen transcendentale intelligentie en geen onbewogen geest hebben, zonder welke vrede onmogelijk is. En hoe kan er geluk bestaan zonder vrede?

Listen to Sloka 67

indriyāṇāḿ hi caratāḿ yan mano’nuvidhīyate

tad asya harati prajñāḿ vāyur nāvam ivāmbhasi

  As a strong wind sweeps away a boat on the water, even one of the roaming senses on which the mind focuses can carry away a man's intelligence.

Zoals een boot op het water meegevoerd wordt door een sterke wind, zo kan zelfs een van de ronddolende zintuigen waarop de geest zich richt, iemands intelligentie meevoeren.

Listen to Sloka 68

tasmād yasya mahā-bāho nigṛhītāni sarvaśaḥ

indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣṭhitā

Therefore, O mighty-armed, one whose senses are restrained from their objects is certainly of steady intelligence.

Wie zijn zintuigen van de zinsobjecten kan weerhouden, o sterkarmige, is daarom zeker iemand met een onwankelbare intelligentie.

Listen to Sloka 69

yā niśā sarva-bhūtānāḿ tasyāḿ jāgarti saḿyamī

yasyāḿ jāgrati bhūtāni sā niśā paśyato muneḥ

What is night for all beings is the time of awakening for the self-controlled; and the time of awakening for all beings is night for the introspective sage.  

Wat nacht is voor alle levende wezens, is de tijd van ontwaken voor iemand met zelfbeheersing. En wat voor alle wezens de tijd van ontwaken is, is nacht voor de wijze die bezig is met zelfbeschouwing.

Listen to Sloka 70

āpūryamāṇam acala-pratiṣṭhaḿ

samudram āpaḥ praviśanti yadvat

tadvat kāmā yaḿ praviśanti sarve

sa śāntim āpnoti na kāma-kāmī

  A person who is not disturbed by the incessant flow of desires — that enter like rivers into the ocean, which is ever being filled but is always still — can alone achieve peace, and not the man who strives to satisfy such desires.

Alleen iemand die niet verstoord wordt door de onophoudelijke stroom van verlangens—die als rivieren in de oceaan stromen, die zelf voortdurend gevuld wordt, maar altijd rustig blijft—kan vrede vinden, maar degene die zulke verlangens probeert te vervullen niet.

Listen to Sloka 71

vihāya kāmān yaḥ sarvān pumāḿś carati niḥspṛhaḥ

nirmamo nirahaḿkāraḥ sa śāntim adhigacchati

A person who has given up all desires for sense gratification, who lives free from desires, who has given up all sense of proprietorship and is devoid of false ego — he alone can attain real peace.  

Wie alle verlangens naar zinsbevrediging heeft opgegeven, wie een leven vrij van verlangens leidt, wie alle bezitsdrang heeft opgegeven en vrij is van vals ego—alleen hij kan werkelijke vrede vinden. vinden

Listen to Sloka 72

eṣā brāhmī sthitiḥ pārtha naināḿ prāpya vimuhyati

sthitvāsyām anta-kāle’pi brahma-nirvāṇam ṛcchati