Hoofdstuk tien

De volheid van de Absolute

Listen to complete chapter 10

Listen to Sloka 1

śrī-bhagavān uvāca

bhūya eva mahā-bāho śṛṇu me paramaḿ vacaḥ

yat te’haḿ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā

The Supreme Personality of Godhead said: Listen again, O mighty-armed Arjuna. Because you are My dear friend, for your benefit I shall speak to you further, giving knowledge that is better than what I have already explained.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Luister opnieuw, o sterkarmige Arjuna. Omdat je Mijn dierbare vriend bent, zal Ik voor jouw bestwil verder spreken en je kennis geven die beter is dan wat Ik tot dusver aan je heb uitgelegd.

Listen to Sloka 2

na me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaḿ na maharṣayaḥ

aham ādir hi devānāḿ maharṣīṇāḿ ca sarvaśaḥ

Neither the hosts of demigods nor the great sages know My origin or opulences, for, in every respect, I am the source of the demigods and sages.

De schare halfgoden en ook de grote wijzen kennen Mijn oorsprong en volheden niet, omdat Ik in alle opzichten de oorsprong van de halfgoden en wijzen ben.

Listen to Sloka 3

yo mām ajam anādiḿ ca vetti loka-maheśvaram

asaḿmūḍhaḥ sa martyeṣu sarva-pāpaiḥ pramucyate

He who knows Me as the unborn, as the beginningless, as the Supreme Lord of all the worlds — he only, undeluded among men, is freed from all sins.

Alleen degene die Mij kent als ongeboren, beginloos en de Allerhoogste Heer van alle werelden en die niet misleid is onder de mensen, wordt bevrijd van alle zonden.

Listen to Sloka 4-5

buddhir jñānam asaḿmohaḥ kṣamā satyaḿ damaḥ śamaḥ

sukhaḿ duḥkhaḿ bhavo’bhāvo bhayaḿ cābhayam eva ca

ahiḿsā samatā tuṣṭis tapo dānaḿ yaśo’yaśaḥ

bhavanti bhāvā bhūtānāḿ matta eva pṛthag-vidhāḥ

Intelligence, knowledge, freedom from doubt and delusion, forgiveness, truthfulness, control of the senses, control of the mind, happiness and distress, birth, death, fear, fearlessness, nonviolence, equanimity, satisfaction, austerity, charity, fame and infamy — all these various qualities of living beings are created by Me alone.

Intelligentie; kennis; vrij zijn van twijfel en verwarring; vergevensgezindheid; waarheidlievendheid; beheersing van de zintuigen; beheersing van de geest; vreugde en verdriet; geboorte; dood; angst; onbevreesdheid; geweldloosheid; gelijkmoedigheid; tevredenheid; ascese; vrijgevigheid; roem en schande—al deze verschillende kwaliteiten van levende wezens zijn geschapen door Mij alleen.

Listen to Sloka 6

maharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavas tathā

mad-bhāvā mānasā jātā yeṣāḿ loka imāḥ prajāḥ

The seven great sages and before them the four other great sages and the Manus [progenitors of mankind] come from Me, born from My mind, and all the living beings populating the various planets descend from them.

De zeven grote wijzen en de vier andere grote wijzen voor hen, evenals de Manu’s [de voorouders van de mensheid], komen uit Mij voort door geboorte uit Mijn geest, en alle levende wezens, die de verschillende planeten bevolken, stammen van hen af.

Listen to Sloka 7

etāḿ vibhūtiḿ yogaḿ ca mama yo vetti tattvataḥ

so’vikampena yogena yujyate nātra saḿśayaḥ

One who is factually convinced of this opulence and mystic power of Mine engages in unalloyed devotional service; of this there is no doubt.

Wie werkelijk overtuigd is van Mijn volheid en mystieke kracht, zal onvermengde devotionele dienst verrichten; daarover bestaat geen twijfel.

Listen to Sloka 8

ahaḿ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaḿ pravartate

iti matvā bhajante māḿ budhā bhāva-samanvitāḥ

I am the source of all spiritual and material worlds. Everything emanates from Me. The wise who perfectly know this engage in My devotional service and worship Me with all their hearts.

Ik ben de oorsprong van alle spirituele en materiele werelden. Alles komt voort uit Mij. De wijzen die hiervan volkomen doordrongen zijn, bewijzen Me devotionele dienst en vereren Me met heel hun hart.

Listen to Sloka 9

mac-cittā mad-gata-prāṇā bodhayantaḥ parasparam

kathayantaś ca māḿ nityaḿ tuṣyanti ca ramanti ca

The thoughts of My pure devotees dwell in Me, their lives are fully devoted to My service, and they derive great satisfaction and bliss from always enlightening one another and conversing about Me.

De gedachten van Mijn zuivere toegewijden zijn voortdurend van Mij vervuld, hun leven is volledig gewijd aan Mijn dienst en door elkaar te verlichten en voortdurend over Mij te spreken, ervaren ze grote tevredenheid en geluk.

Listen to Sloka 10

teṣāḿ satata-yuktānāḿ bhajatāḿ prīti-pūrvakam

dadāmi buddhi-yogaḿ taḿ yena mām upayānti te

To those who are constantly devoted to serving Me with love, I give the understanding by which they can come to Me.

Aan hen die Mij voortdurend met liefde en devotie dienen, geef Ik het verstand waarmee ze tot Me kunnen komen.

Listen to Sloka 11

teṣām evānukampārtham aham ajñāna-jaḿ tamaḥ

nāśayāmy ātma-bhāva-stho jñāna-dīpena bhāsvatā

To show them special mercy, I, dwelling in their hearts, destroy with the shining lamp of knowledge the darkness born of ignorance.

Om hen bijzondere genade te tonen, verdrijf Ik, die aanwezig ben in hun hart, met de stralende lamp van kennis de duisternis, die voortkomt uit onwetendheid.

Listen to Sloka 12-13

arjuna uvāca

paraḿ brahma paraḿ dhāma pavitraḿ paramaḿ bhavān

puruṣaḿ śāśvataḿ divyam ādi-devam ajaḿ vibhum

āhus tvām ṛṣayaḥ sarve devarṣir nāradas tathā

asito devalo vyāsaḥ svayaḿ caiva bravīṣi me

Arjuna said: You are the Supreme Personality of Godhead, the ultimate abode, the purest, the Absolute Truth. You are the eternal, transcendental, original person, the unborn, the greatest. All the great sages such as Nārada, Asita, Devala and Vyāsa confirm this truth about You, and now You Yourself are declaring it to me.

Arjuna zei: Jij bent de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods, de allerhoogste verblijfplaats, de zuiverste, de Absolute Waarheid. Jij bent de eeuwige, transcendentale en oorspronkelijke persoon, de ongeborene, de grootste. Alle grote wijzen zoals Närada, Asita, Devala en Vyäsa bevestigen deze waarheid over Jou en nu verklaar Je het me Zelf.

Listen to Sloka 14

sarvam etad ṛtaḿ manye yan māḿ vadasi keśava

na hi te bhagavan vyaktiḿ vidur devā na dānavāḥ

O Kṛṣṇa, I totally accept as truth all that You have told me. Neither the demigods nor the demons, O Lord, can understand Your personality.

O Kṛṣṇa, alles wat Je me gezegd hebt aanvaard ik volledig als de waarheid. Zowel de halfgoden als de demonen, o Heer, kunnen Je vorm en Je transcendentale eigenschappen niet begrijpen.

Listen to Sloka 15

svayam evātmanātmānaḿ vettha tvaḿ puruṣottama

bhūta-bhāvana bhūteśa deva-deva jagatpate

Indeed, You alone know Yourself by Your own internal potency, O Supreme Person, origin of all, Lord of all beings, God of gods, Lord of the universe!

Sterker nog, alleen Jij kent Jezelf door Je eigen interne vermogen, o Allerhoogste Persoon, oorsprong van alles, Heer van alle wezens, God der goden, Heer van het universum!

Listen to Sloka 16

vaktum arhasy aśeṣeṇa divyā hy ātma-vibhūtayaḥ

yābhir vibhūtibhir lokān imāḿs tvaḿ vyāpya tiṣṭhasi

Please tell me in detail of Your divine opulences by which You pervade all these worlds.

Vertel me alsjeblieft uitvoerig over Je goddelijke volheden waarmee Je al deze werelden doordringt.

Listen to Sloka 17

kathaḿ vidyām ahaḿ yogiḿs tvāḿ sadā paricintayan

keṣu keṣu ca bhāveṣu cintyo’si bhagavan mayā

O Kṛṣṇa, O supreme mystic, how shall I constantly think of You, and how shall I know You? In what various forms are You to be remembered, O Supreme Personality of Godhead?

O Kṛṣṇa, o allerhoogste mysticus, hoe zal Ik voortdurend aan Je denken en hoe zal ik Je kennen? In welke verschillende verschijningsvormen moet ik Je in gedachten houden, o Allerhoogste Persoonlijkheid Gods?

Listen to Sloka 18

vistareṇātmano yogaḿ vibhūtiḿ ca janārdana

bhūyaḥ kathaya tṛptir hi śṛṇvato nāsti me’mṛtam

O Janārdana, again please describe in detail the mystic power of Your opulences. I am never satiated in hearing about You, for the more I hear the more I want to taste the nectar of Your words.

O Janärdana, beschrijf alsjeblieft nogmaals uitvoerig Je mystieke volheden. Ik krijg er nooit genoeg van over Jou te horen, want hoe meer ik hoor, hoe meer ik de nectar van Je woorden wil proeven.

Listen to Sloka 19

śrī-bhagavān uvāca

hanta te kathayiṣyāmi divyā hy ātma-vibhūtayaḥ

prādhānyataḥ kuru-śreṣṭha nāsty anto vistarasya me

The Supreme Personality of Godhead said: Yes, I will tell you of My splendorous manifestations, but only of those which are prominent, O Arjuna, for My opulence is limitless.

De Allerhoogste Persoonlijkheid Gods zei: Ja, Ik zal je over Mijn luisterrijke manifestaties vertellen, maar dan alleen over de voornaamste, o Arjuna, want Mijn volheid is onbegrensd.

Listen to Sloka 20

aham ātmā guḍākeśa sarva-bhūtāśaya-sthitaḥ

aham ādiś ca madhyaḿ ca bhūtānām anta eva ca

I am the Supersoul, O Arjuna, seated in the hearts of all living entities. I am the beginning, the middle and the end of all beings.

Ik ben de Superziel, o Arjuna, die zich in het hart van alle levende wezens bevindt. Ik ben het begin, het midden en het einde van alle wezens.

Listen to Sloka 21

ādityānām ahaḿ viṣṇur jyotiṣāḿ ravir aḿśumān

marīcir marutām asmi nakṣatrāṇām ahaḿ śaśī

Of the Ādityas I am Viṣṇu, of lights I am the radiant sun, of the Maruts I am Marīci, and among the stars I am the moon.

Onder de Äditya’s ben Ik Viṣṇu, van de lichtgevende hemellichamen ben Ik de stralende zon, onder de Maruts ben Ik Marīci en van de sterren ben Ik de maan.

Listen to Sloka 22

vedānāḿ sāma-vedo’smi devānām asmi vāsavaḥ

indriyāṇāḿ manaś cāsmi bhūtānām asmi cetanā

Of the Vedas I am the Sāma Veda; of the demigods I am Indra, the king of heaven; of the senses I am the mind; and in living beings I am the living force [consciousness].

Van de veda’s ben Ik de Säma Veda; onder de halfgoden ben Ik Indra, de hemelkoning; van de zintuigen ben Ik de geest en in de levende wezens ben Ik de levenskracht [bewustzijn].

Listen to Sloka 23

rudrāṇāḿ śaḿkaraś cāsmi vitteśo yakṣa-rakṣasām

vasūnāḿ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇām aham

Of all the Rudras I am Lord Śiva, of the Yakṣas and Rākṣasas I am the Lord of wealth [Kuvera], of the Vasus I am fire [Agni], and of mountains I am Meru.

Onder alle Rudra’s ben ik Heer Śiva; onder de Yakṣas en Rākṣasas ben Ik de heer van de rijkdom [Kuvera]; onder de Vasu’s ben Ik vuur [Agni] en van de bergen ben Ik Meru.

Listen to Sloka 24

purodhasāḿ ca mukhyaḿ māḿ viddhi pārtha bṛhaspatim

senānīnām ahaḿ skandaḥ sarasām asmi sāgaraḥ

Of priests, O Arjuna, know Me to be the chief, Bṛhaspati. Of generals I am Kārtikeya, and of bodies of water I am the ocean.

Weet, o Arjuna, dat Ik van alle priesters de voornaamste, Bṛhaspati, ben. Onder de bevelhebbers ben Ik Kärtikeya en van watervlakten ben Ik de oceaan.

Listen to Sloka 25

maharṣīṇāḿ bhṛgur ahaḿ girām asmy ekam akṣaram

yajñānāḿ japa-yajño’smi sthāvarāṇāḿ himālayaḥ

Of the great sages I am Bhṛgu; of vibrations I am the transcendental oḿ. Of sacrifices I am the chanting of the holy names [japa], and of immovable things I am the Himālayas.

Onder de grote wijzen ben Ik Bhṛgu; van alle geluidsvibraties ben Ik het transcendentale oà; van alle offers ben Ik het chanten van de heilige namen [japa] en van onverplaatsbare dingen ben Ik het Himälaya-gebergte.

Listen to Sloka 26

aśvatthaḥ sarva-vṛkṣāṇāḿ devarṣīṇāḿ ca nāradaḥ

gandharvāṇāḿ citrarathaḥ siddhānāḿ kapilo muniḥ

Of all trees I am the banyan tree, and of the sages among the demigods I am Nārada. Of the Gandharvas I am Citraratha, and among perfected beings I am the sage Kapila.

Van alle bomen ben Ik de banyan-boom en van de wijzen onder de halfgoden ben Ik Närada. Onder de Gandharva’s ben Ik Citraratha en onder de volmaakte wezens ben Ik de wijze Kapila.

Listen to Sloka 27

uccaiḥśravasam aśvānāḿ viddhi mām amṛtodbhavam

airāvataḿ gajendrāṇāḿ narāṇāḿ ca narādhipam

Of horses know Me to be Uccaiḥśravā, produced during the churning of the ocean for nectar. Of lordly elephants I am Airāvata, and among men I am the monarch.

Weet dat Ik onder paarden Uccaiḥśravā ben, die werd voortgebracht tijdens het karnen van de oceaan voor nectar. Onder voorname olifanten ben Ik Airävata en onder de mensen ben Ik de koning.

Listen to Sloka 28

āyudhānām ahaḿ vajraḿ dhenūnām asmi kāma-dhuk

prajanaś cāsmi kandarpaḥ sarpāṇām asmi vāsukiḥ

Of weapons I am the thunderbolt; among cows I am the surabhi. Of causes for procreation I am Kandarpa, the god of love, and of serpents I am Vāsuki.

Van alle wapens ben Ik de bliksemschicht en onder de koeien ben Ik de surabhi. Van alle oorzaken van voortplanting ben Ik Kandarpa, de god van de liefde, en onder de slangen ben Ik Väsuki.

Listen to Sloka 29

anantaś cāsmi nāgānāḿ varuṇo yādasām aham

pitṛṇām aryamā cāsmi yamaḥ saḿyamatām aham

Of the many-hooded Nāgas I am Ananta, and among the aquatics I am the demigod Varuṇa. Of departed ancestors I am Aryamā, and among the dispensers of law I am Yama, the lord of death.

Onder de Näga’s met vele schilden ben Ik Ananta en onder de waterwezens ben Ik de halfgod Varuṇa. Onder de overleden voorouders ben Ik Aryamä en onder hen die orde en wet handhaven ben Ik Yama, de heer van de dood.

Listen to Sloka 30

prahlādaś cāsmi daityānāḿ kālaḥ kalayatām aham

mṛgāṇāḿ ca mṛgendro’haḿ vainateyaś ca pakṣiṇām

Among the Daitya demons I am the devoted Prahlāda, among subduers I am time, among beasts I am the lion, and among birds I am Garuḍa.

Onder de Daitya’s [demonen] ben Ik de toegewijde Prahläda; van alle overheersers ben Ik de tijd; van alle dieren ben Ik de leeuw en onder de vogels ben Ik Garuda.

Listen to Sloka 31

pavanaḥ pavatām asmi rāmaḥ śastra-bhṛtām aham

jhaṣāṇāḿ makaraś cāsmi srotasām asmi jāhnavī

Of purifiers I am the wind, of the wielders of weapons I am Rāma, of fishes I am the shark, and of flowing rivers I am the Ganges.

Van alles wat zuivert ben Ik de wind; onder degenen die wapens hanteren ben Ik Räma; van de vissen ben Ik de haai en van de rivieren ben Ik de Ganges.

Listen to Sloka 32

sargāṇām ādir antaś ca madhyaḿ caivāham arjuna

adhyātma-vidyā vidyānāḿ vādaḥ pravadatām aham

Of all creations I am the beginning and the end and also the middle, O Arjuna. Of all sciences I am the spiritual science of the self, and among logicians I am the conclusive truth.

Van alle scheppingen ben Ik het begin, het einde en ook het midden, O Arjuna. Van alle wetenschappen ben Ik de spirituele wetenschap van het zelf en onder beoefenaars van de logica ben Ik de uiteindelijke waarheid.

Listen to Sloka 33

akṣarāṇām akāro’smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca

aham evākṣayaḥ kālo dhātāhaḿ viśvato-mukhaḥ

Of letters I am the letter A, and among compound words I am the dual compound. I am also inexhaustible time, and of creators I am Brahmā.

Van de letters ben Ik de letter A en van samengestelde woorden ben Ik het tweeledige woord. Ook ben Ik de eeuwige tijd, en onder de scheppers ben Ik Brahmä.

Listen to Sloka 34

mṛtyuḥ sarva-haraś cāham udbhavaś ca bhaviṣyatām

kīrtiḥ śrīr vāk ca nārīṇāḿ smṛtir medhā dhṛtiḥ kṣamā

I am all-devouring death, and I am the generating principle of all that is yet to be. Among women I am fame, fortune, fine speech, memory, intelligence, steadfastness and patience.

k ben de allesverslindende dood en de voortbrenger van al wat komen zal. Onder vrouwen ben Ik Kirti (roem), Sri (geluk), Väk (welsprekendheid), Smrti (geheugen), Medhä (intelligentie), Dhåti (standvastigheid) en Ksamä (geduld).

Listen to Sloka 35

bṛhat-sāma tathā sāmnāḿ gāyatrī chandasām aham

māsānāḿ mārgaśīrṣo’ham ṛtūnāḿ kusumākaraḥ

Of the hymns in the Sāma Veda I am the Bṛhat-sāma, and of poetry I am the Gāyatrī. Of months I am Mārgaśīrṣa [November-December], and of seasons I am flower-bearing spring.

Van de hymnen in de Säma Veda ben Ik de Bṛhat-säma en van alle poezie ben Ik de GäyatrI. Van alle maanden ben Ik Mārgaśīrṣa [november-december] en van de jaargetijden ben Ik de bloeiende lente.

Listen to Sloka 36

dyūtaḿ chalayatām asmi tejas tejasvinām aham

jayo’smi vyavasāyo’smi sattvaḿ sattvavatām aham

I am also the gambling of cheats, and of the splendid I am the splendor. I am victory, I am adventure, and I am the strength of the strong.

Ik ben ook het gokken van valsspelers en van al wat schittert ben Ik de schittering. Ik ben overwinning, Ik ben avontuur en Ik ben de kracht van de sterken.

Listen to Sloka 37

vṛṣṇīnāḿ vāsudevo’smi pāṇḍavānāḿ dhanaḿjayaḥ

munīnām apy ahaḿ vyāsaḥ kavīnām uśanā kaviḥ

Of the descendants of Vṛṣṇi I am Vāsudeva, and of the Pāṇḍavas I am Arjuna. Of the sages I am Vyāsa, and among great thinkers I am Uśanā.

Onder de afstammelingen van Vṛṣṇi ben Ik Väsudeva en onder de Pāṇḍavas ben Ik Arjuna. Onder de wijzen ben Ik Vyäsa en onder grote denkers ben Ik Uśanā.

Listen to Sloka 38

daṇḍo damayatām asmi nītir asmi jigīṣatām

maunaḿ caivāsmi guhyānāḿ jñānaḿ jñānavatām aham

Among all means of suppressing lawlessness I am punishment, and of those who seek victory I am morality. Of secret things I am silence, and of the wise I am the wisdom.

Van alle middelen om wetteloosheid tegen te gaan, ben Ik de straf en onder degenen die overwinning nastreven, ben Ik moraliteit. Van geheime dingen ben Ik de stilte en Ik ben de wijsheid van de wijzen.

Listen to Sloka 39

yac cāpi sarva-bhūtānāḿ bījaḿ tad aham arjuna

na tad asti vinā yat syān mayā bhūtaḿ carācaram

Furthermore, O Arjuna, I am the generating seed of all existences. There is no being — moving or nonmoving — that can exist without Me.

Verder ben Ik het zaad dat alle vormen van bestaan verwekt, o Arjuna. Er is geen wezen—of het nu in staat is te bewegen of niet—dat zonder Mij kan bestaan.

Listen to Sloka 40

nānto’sti mama divyānāḿ vibhūtīnāḿ parantapa

eṣa tūddeśataḥ prokto vibhūter vistaro mayā

O mighty conqueror of enemies, there is no end to My divine manifestations. What I have spoken to you is but a mere indication of My infinite opulences.

O machtige overwinnaar van vijanden, Mijn goddelijke manifestaties zijn oneindig. Wat Ik je verteld heb is slechts een summiere aanduiding van Mijn ontelbare volheden.

Listen to Sloka 41

yad yad vibhūtimat sattvaḿ śrīmad ūrjitam eva vā

tat tad evāvagaccha tvaḿ mama tejo’ḿśa-saḿbhavam

Know that all opulent, beautiful and glorious creations spring from but a spark of My splendor.

Weet dat alle rijke, prachtige en luisterrijke scheppingen slechts voortkomen uit een sprank van Mijn schitterende grootsheid.

Listen to Sloka 42

atha vā bahunaitena kiḿ jñātena tavārjuna

viṣṭabhyāham idaḿ kṛtsnam ekāḿśena sthito jagat

But what need is there, Arjuna, for all this detailed knowledge? With a single fragment of Myself I pervade and support this entire universe.

Maar waar is al deze gedetailleerde kennis voor nodig, Arjuna? Met een enkel deeltje van Mijzelf doordring en draag Ik dit hele universum.

end of chapter 10.

Hoofdstuk tien
De meest vertrouwelijke kennis